Ứng dụng trí tuệ nhân tạo để nâng tầm nông sản Việt

Ngày 25/6 tại Hà Nội, Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường chất lượng Quốc gia đã tổ chức hội thảo “Nâng tầm nông sản Việt: Chứng nhận số thông minh và truy xuất nguồn gốc hướng tới thị trường toàn cầu”. Sự kiện có sự góp mặt của đại diện Đại sứ quán Úc, các chuyên gia từ Trường Đại học Griffith (Úc) cùng nhiều doanh nghiệp, hợp tác xã và cơ quan chức năng. Việt Nam hiện có hơn 8,3 triệu hộ nông dân, đa phần sản xuất với quy mô nhỏ. Dù giá trị xuất khẩu nông sản năm 2024 đạt kỷ lục 53,2 tỷ USD, nhưng phần lớn vẫn là sản phẩm thô, giá trị gia tăng chưa cao. Rào cản lớn nhất đối với nông sản Việt khi tiếp cận thị trường cao cấp chính là thiếu sự minh bạch và hệ thống truy xuất nguồn gốc đáng tin cậy. Theo TS Hà Minh Hiệp, Chủ tịch Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường chất lượng Quốc gia, việc chuẩn hóa quy trình bằng công nghệ số là yêu cầu bắt buộc để nông sản Việt tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Tại hội thảo, Trường Đại học Griffith đã giới thiệu nền tảng số tích hợp AI hỗ trợ truy xuất và chứng nhận. Hệ thống này cho phép ghi nhật ký sản xuất, tự động tạo mã QR và kết nối trực tiếp với Cổng thông tin Truy xuất nguồn gốc Quốc gia (www.tcvn.gov.vn/truyxuat) – nơi đã có hơn 20.000 sản phẩm đăng ký từ năm 2022. Công nghệ này giúp rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ từ 1 đến 3 tháng xuống còn 2-4 tuần, giảm 50% thời gian thực hiện, hỗ trợ đắc lực cho các vùng sâu vùng xa. Thực tế từ Hợp tác xã Bảo tồn và Phát triển dược liệu Sóc Sơn cho thấy, việc áp dụng công nghệ giúp đơn vị kiểm soát tốt chất lượng và cung cấp dữ liệu truy xuất tới từng lô đất trồng. Tuy nhiên, thách thức vẫn còn lớn khi bà Đặng Thị Bích Hường, Phó Chủ tịch Hiệp hội Nông nghiệp Hữu cơ Việt Nam cho biết, cả nước hiện có hơn 200.000 ha canh tác hữu cơ, tương đương 1,5% tổng diện tích nông nghiệp, thấp hơn mức trung bình 6% của châu Á. Vì vậy, việc xây dựng hạ tầng tin cậy bằng công nghệ số là chìa khóa để nông dân khẳng định vị thế nông sản trên bản đồ thế giới.