Nông nghiệp hữu cơ Việt Nam: Cơ hội bứt phá từ thị trường nghìn tỷ USD

Nông nghiệp hữu cơ Việt Nam đang trên đà tăng tốc mạnh mẽ nhờ xu hướng tiêu dùng xanh toàn cầu, tuy nhiên, để chinh phục thị trường quốc tế, ngành cần vượt qua các rào cản về chi phí, niềm tin và chất lượng. Báo cáo Thị trường thực phẩm hữu cơ 2025 - 2034 dự báo quy mô toàn cầu sẽ tăng từ 286,4 tỷ USD năm 2025 lên 1,05 nghìn tỷ USD vào năm 2034, với tốc độ tăng trưởng kép hằng năm (CAGR) đạt 15,5%. Động lực này đến từ nhận thức ngày càng cao về sức khỏe và lối sống "ăn sạch" của người tiêu dùng, khi thực phẩm không chứa thuốc bảo vệ thực vật, sinh vật biến đổi gen (GMO) hay phụ gia nhân tạo đang trở thành ưu tiên hàng đầu. Tương lai của ngành sẽ hướng tới nông nghiệp tái sinh, sản xuất trung hòa carbon và quản lý chuỗi cung ứng bằng AI. Tại Việt Nam, từ khi Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 885/QĐ-TTg phê duyệt Đề án phát triển nông nghiệp hữu cơ giai đoạn 2020 - 2030, sản xuất hữu cơ đã trở thành chiến lược chủ đạo. Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến cho biết, diện tích sản xuất hữu cơ hiện đạt hơn 174.000ha, tăng 47% so với năm 2016, chiếm 1,4% tổng diện tích sản xuất nông nghiệp cả nước. Việt Nam hiện lọt vào top 10 quốc gia có tốc độ tăng trưởng diện tích hữu cơ nhanh nhất thế giới, với 17.200 chủ thể sản xuất, gần 600 cơ sở chế biến, hơn 60 doanh nghiệp xuất khẩu và 40 nhà nhập khẩu. Từ giai đoạn 2020 - 2023, cả nước đã hình thành 104 mô hình sản xuất hữu cơ tiêu biểu, gồm 77 mô hình trồng trọt, 18 mô hình chăn nuôi, 7 mô hình thủy sản và 2 mô hình lâm nghiệp. Các địa phương đang tích cực cụ thể hóa chủ trương này theo lợi thế riêng. Tại Nghệ An, ngành nông nghiệp đã tham mưu UBND tỉnh ban hành Đề án phát triển nông nghiệp hữu cơ cho từng lĩnh vực. Trong khi đó, Hải Phòng hiện có hơn 2.000ha đang sản xuất hữu cơ hoặc trong quá trình chuyển đổi, với định hướng tận dụng những vùng có độ mặn cao để phát triển đặc sản như rươi và cáy, biến khó khăn thành lợi thế kinh tế.