Đắk Lắk: Những gốc cà phê, sầu riêng trăm tuổi trở thành biểu tượng di sản vùng trồng

Tại Đắk Lắk, bên cạnh các vườn cây công nghiệp năng suất cao, nhiều hộ nông dân vẫn gìn giữ những cây sầu riêng và cà phê hơn một thế kỷ như những "cụ kỵ" của vùng trồng. Đây không chỉ là cây trồng mà còn được xem là "chứng tích" sống động kể câu chuyện về tri thức canh tác lâu đời tại địa phương. ## Đặc điểm của các giống cây cổ Tại khu vườn rộng 1,3ha của gia đình ông Lê Văn Thành ở xã Krông Pắk, tồn tại những cây sầu riêng và cà phê cổ có đặc điểm khác biệt hoàn toàn với giống mới: - Sầu riêng: Có cây cao khoảng 30m, tán rộng chừng 10m, thân lớn đến mức hai người ôm không xuể. Đây là giống sầu riêng hạt cũ, quả nhỏ, hạt lớn nhưng sở hữu hương vị cơm vàng, thơm, béo đặc trưng. - Cà phê: Các gốc cà phê cổ có thân lớn, cành vươn cao, trái ngược hoàn toàn với phương pháp tạo tán thấp phổ biến hiện nay. Theo ông Lê Văn Thành, dù năng suất của những cây này thấp hơn các giống ghép hiện đại, nhưng gia đình vẫn quyết tâm bảo tồn vì giá trị lịch sử và văn hóa mà chúng đại diện. Hiện nay, toàn bộ 1,3ha vườn của gia đình (với các cây độ tuổi 15-20 năm) đã được gắn mã QR để số hóa mã số vùng trồng. ## Bảo tồn di sản gắn với du lịch Ông Mai Đình Thọ, Chủ tịch Hội đồng quản trị Hợp tác xã Nông nghiệp sạch Krông Pắk cho biết, khu vực vẫn còn lưu giữ ba cây sầu riêng cổ được cho là do người Pháp trồng, trong đó có một cây đã hơn 100 năm tuổi. Việc giữ gìn những cây này nhằm kết hợp với du lịch trải nghiệm, giúp du khách hiểu sâu hơn về lịch sử nghề nông qua nhiều thế hệ. Liên quan đến công tác quản lý, ông Lại Đức Đại - Chủ tịch UBND xã Krông Pắk - thông tin thêm: - Địa phương đang tích cực xây dựng hồ sơ đề nghị công nhận tri thức trồng sầu riêng là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. - Mục tiêu của việc lập hồ sơ là bảo tồn không chỉ các cây lâu năm mà còn cả những tri thức canh tác truyền thống đã được lưu truyền.